Podwyżka!

Większość osób, kiedy otrzymuje podwyżkę natychmiast podnosi koszty życia, nie zyskując właściwie nic w zamian. Nagle rzeczy, które dotychczas były dobre, przestają być wystarczające tylko dlatego, że stać nas na nieco lepsze. To inflacja życia, której można łatwo uniknąć. Wystarczy się zabezpieczyć. Prawie nikt jednak tego nie robi i dzisiaj krótko napiszę dlaczego tak się dzieje i w jaki sposób przeciwdziałać temu efektowi.

Pierwszą rzeczą, którą robimy otrzymując podwyżkę jest zakup czegoś, co bardzo chcieliśmy mieć. Jest to zupełnie naturalne - stara sofa w salonie już się trochę zapadła, podarła i przekrzywiła, a nie było nas stać na zakup nowej, więc teraz, gdy mamy podwyżkę i w końcu nas stać, kupujemy nową sofę. Nie ma tutaj nic złego - jest to zakup potrzebny i jak najbardziej nam się należy. Rzecz w tym, że spostrzegamy, że nowa sofa gryzie nam się z nieco starszym stolikiem, nieco wyblakłym fotelem, a i dywan warto byłoby wymienić dla lepszego efektu... Mamy tu do czynienia z efektem Diderota - nowy mebel nie pasuje do starego otoczenia i czujemy się w obowiązku do wymiany reszty wyposażenia. Poza sofą, kta wymiany wymagała, wymieniamy też całą resztę wyposażenia, które wymiany jeszcze nie wymagało.

Czy to coś złego? Absolutnie nie! Zasługujemy na poprawę warunków, a przecież dostaliśmy podwyżkę i chcemy coś z tego mieć. Rzecz w tym, że rozpędzamy się i w związku z dodatkowymi środkami decydujemy na zmiany, których wcześniej nie przewidzieliśmy w budżecie, a zatem nasz budżet ucierpi tak czy inaczej. W skrócie - nadal nie mamy pieniędzy, pomimo podwyżki.

Jeszcze większym, a równie powszechnym problemem jest zakup usług, za które naliczane będą opłaty cykliczne. Wykupujemy dostęp do platformy streamingowej, bo teraz wreszcie nas stać. Nadwyżkę pieniędzy (kwotę podwyżki) przejadają teraz nowe usługi do których mamy dostęp. A żyjemy nadal z tego, co zarabialiśmy wcześniej. Przykłady można mnożyć.

I znów - pozornie nie ma w tym nic złego. Jednak praktyka pokazuje, że ta sytuacja nijak ma sie do naszych oczekiwań. Przed podwyżką myślimy przeważnie "teraz sobie radzę z tą kwotą, którą mam, więc jak dostanę podwyżkę uda mi się trochę odłożyć, oszczędności mogę w coś zainwestować i mieć dodatkowe zyski. W końcu jakiś dochód pasywny, budowanie niezależności od pracy, jakiegoś bezpieczeństwa". To nie wychodzi dlatego, że nie masz konkretnego planu.

Moja rada jest taka:

Zanim dostaniesz podwyżkę, przygotuj plan. Załóż sobie, że natychmiast odkładasz połowę kwoty, którą otrzymasz (może od drugiej wypłaty - za pierwszą uczcij podwyżkę!). Połowa podwyżki trafia więc na osobne konto i będzie przeznaczona na inwestycję (na przykład). Druga połowa, to kwota, którą możesz dysponować. Z tej kwoty odłóż na nową sofę. W ten sposób nie tak chętnie wymienisz wszystkie meble - dasz sobie czas na refleksję, że może jeszcze stół i fotel wytrzymają parę lat a dywanowi w ogóle nic nie brakuje. Z tej kwoty opłać nowy abonament, jeśli nadal uważasz, że zmieni cos w Twoim życiu. Najpierw jednak odłóż przynajmniej połowę podwyżki, żeby mieć z niej coś więcej i nie przyzwyczaić się do nowej kwoty, która od teraz zacznie stanowić "minimum niezbędne do życia". Ludzie bowiem szybko przyzwyczajają się do najróżniejszych rzeczy i zaczynają je traktować jak oczywiste i niezbędne rzeczy, z których nie potrafią zrezygnować. Przy takim nastawieniu szybko poczujesz, jakby ta podwyżka nie istniała - w dalszym ciągu stać Cię na to niezbędne minimum i nie widzisz niczego, co się zmieniło od czasów, kiedy miałeś starą wypłatę (wtedy też stać Cię było na minimum).

Mniej na jedzenie

Oglądałem filmy z wariacjami na temat popularnego trendu "dzień za pięć złotych" i doszedłem do wniosku, że faktycznie nie tak trudno mniej wydawać na jedzenie. Może nie do ekstremum przeżycia dnia za piątkę, ale z pewnością jedzenie może stanowić mniejszy udziałw domowych wydatkach. I nie chodzi mi o to, by kupować jedzenie gorszje jakości - wręcz przeciwnie. Można mniej wydawać i być zdrowszym! Od razu zaznaczę, że uniwersalną poradę, by nie marnować i nie wyrzucać jedzenia przeterminowanego pomijam w poniższym zestawieniu.

Łatwym sposobem na zaoszczędzenie jest zmniejszenie spożycia miesa. Próbowałem i okazuje się, że śmiało można zjeść dwa wegetariańskie obiady w tygodniu i nie czuć głodu. Można także zamiast kotleta jeść potrawki (mięso wymieszane z warzywami, cebulą, kasza w mięsnym sosie), któe będą mieć mniej mięsa na porcję. Oczywiście mięso jest pyszne i chcemy je jeść, ale nie potrzebujemy go aż tyle, ile zwykle spożywamy, a jego przyrzadzenie ma ogromny wpływ na to ile mięsa zawiera typowa porcja obioadowa.

Nie przejadanie się to także zdrowy sposób na oszczędzanie. Tutaj sam jestem winny, bo zawsze lubiłem najeść się do syta. To błąd. Dużo zdrowiej (i taniej) jest nasycić jedynie głód i odejść od stołu bez poczucia sytości. Je się wtedy częściej, ale nasz organizm ma więcej czasu na przyswajanie składników odżywczych z każdej porcji i robi to sprawniej i efektywniej. Spróbowałem na sobie (niestety dlatego, że lekarz zalecił) i okazuje się, że to działa. Nie ma głodu, ale nie ma też uczucia przepełnienia. No a mniejsze porcje (nawet jesli jest ich więcej) to mniejsze koszta (przy tym samym czasie gotowania - po prostu obiad starcza na więcej porcji / dni).

Nie zamawiam wielu dań, które mogę zrobić w domu. Umiem gotować, mam książki kucharskie (i ulubione przepisy z internetu), więc niektórych dań nie zamawiam. Zrobienie pizzy w domu, to 15 złotych, zamówienie to 80. Oczywiście wymaga to czasu, ale poza ceną wiem takze czego dodałem i mogę sobie zrobić taką ilość, jaką chcę, a cena jednostkowa pozostaje taka sama. To samo dotyczy wielu dań. Nie dość, że taniej, to jeszcze o wiele zdrowiej a jedzenie nie stygnie w czasie dowozu.

Okazuje się, że głównym miesięcznym kosztem życia pozostają wydatki mieszkaniowe - czynsz, opłaty, media i tym podobne sprawy. Jedzenie wcale nie jest takie drogie, jeśli poświęci się trochę czasu, by jeść bardziej przemyślane, domowe (w mojej opinii smaczniejsze), zdrowsze rzeczy.

Na co zacząć wydawać

Dzisiaj zajmiemy się tym, co podczas oszczędzania musimy zrobić jako trzecie. Zakładam bowiem, że dwa pierwsze punkty są oczywiste: po pierwsze należy spłacić wszystkie zobowiązania, które nad nami ciążą, a po drugie zapewnić sobie poduszkę finansową. Kiedy jednak te dwa pierwsze cele zrealizujemy, może się wydawać, że oszczędzamy dla oszczędzania, a to nie prawda. Dla mnie zawsze chodziło o to, by zamiast wydawać na głupoty, rzeczy zbędne czy ponosić wydatki, których można uniknąć, było mnie stać na to, co jest dla mnie ważne. Kilka z tych rzeczy uważam za esencję, która powinna być ważna dla każdego. Dzisiaj zatem napiszę, na co warto wydać pieniądze jak najszybciej, kiedy tylko będzie nas już stać.

Jeśli tylko oszczędzamy na wszystkich zachciankach i przyjemnościach, to życie przestaje mieć sens. Wydajność nie ma nic wspólnego z zabawą. Dlatego właśnie uważam, że kiedy tylko zaspokoimy dwa pierwsze punkty oszczędzania i wypracujemy sobie nadwyżkę finansową, powinniśmy kupić coś dla przyjemności. W dodatku powinno być to coś, co pocieszy nas dłużej niż kwadrans po zakupie. Dlatego właśnie polecam zainwestować w hobby. Na hobby nie oszczędzajmy przesadnie. Jeśli pochłania nas wędkowanie i spędzamy długie godziny nad wodą, zaopatrzmy się w dobry sprzęt, który posłuży latami. Jeśli godzinami ślęczymy nad modelami do sklejania, kupmy sobie dobrą lampę, narzędzia i porządny model, który naprawdę będzie nas cieszył. Takie podejście sprawi, że tym chętniej będziemy odkładać pieniądze wiedząc, że później z nich naprawdę skorzystamy.

Kiedy ktoś pyta mnie w co najlepiej zainwestować na początek, zawsze tłumaczę, że najlepiej inwestować w siebie. Kursy umiejętności, kursy językowe, książki specjalistyczne, które dadzą nam solidną wiedzę (choćby na temat "w co inwestować"), ogólne poradniki (bardzo polecam "Atomowe Nawyki" Jamesa Cleara). Nauczenie się czegoś nowego to zawsze dobra inwestycja - niezależnie czy później wykorzystamy to do pracy i "spieniężymy umiejętność". Innym sposobem inwestowania w siebie jest także karnet na siłownię, basen czy inny typ karnetu uprawniającego do wstępu na obiekty sportowe. Sport to zdrowie...

A skoro o zdrowiu, to uważam, że zainwestowanie (często jedynie czasu) w badania profilaktyczne to najlepsza inwestycja, która potencjalnie może nam się zwrócić i w postaci dodatkowego czasu (przedłużenie życia) jak i pieniędzy (dodatkowe lata do dodatkowa szansa na zwrot z inwestycji). Może to brzmieć jak banał, oklepany frazes, ale gdyby nie przeprowadzone kilka lat temu badanie, nie pisałbym teraz tych słów. Nie byłoby mnie na świecie od 10 lat, a nie jestem starym człowiekiem. Polecam regularnie się badać!

Jeśli pracujesz zarobkowo "na swoim", albo przynajmniej z własnego domu, dobrym pomysłem będzie zainwestowanie w sprzęt do pracy. Zakup większego monitora, lepszego fotela, ergonomicznego biurka, lampy, słuchawek wyciszających etc. zawsze się opłaci. Nie powinno się oszczędzać na komforcie, a jeśli przy okazji mamy możliwość zwiększyć wydajność i jakość naszej pracy, to jest to zysk podwójny.

Na koniec to, co wcale nie jest najmniej ważne. Czas spędzony z rodziną i tworzenie wspólnych wspomnień nie musi być drogi, a z pewnością jest bardzo cenny. Czasem jednak wymaga od nas, byśmy nie spędzili dodatkowych godzin na pracy. Byśmy odpuścili jedno dodatkowe zadanie, albo zapłacili, by ktoś zrobił je dla nas. Czasem wymaga uszczknięcia z budżetu - kolacja w dobrej knajpie z partnerem, wypad do wesołego miasteczka z dziećmi, wyjazd nad wodę na cały weekend. To nie musi być droga impreza, ale z pewnością wymaga czasu i chęci. I jest to coś, na co zawsze chcę, by było mnie stać. 

Jedz to co lubisz

Jest pewna umiejętność, którą uważam za kluczową i przynosi ogromne oszczędności w moim domu. Zanim zdradzę co to za umiejętność, muszę jednak napisać, że bardzo lubię jeść. Wszyscy domownicy lubią jeść. Dlatego właśnie umiejętność przygotowania jedzenia uważam za kluczową, a oszczędności poczynione dzięki niej mają największy udział w budowaniu budżetu. Myślę, że jest wiele osób takich jak my, które lubią smacznie zjeść. Wiele z tych osób nie umie gotować i nie chce się nauczyć. I tutaj właśnie wchodzi najlepsza część dzisiejszego wpisu - nie musicie umieć gotować! Wystarczy wam szczątkowa umiejętność przygotowania kilku dań.

Cała rzecz polega na tym, by domowy posiłek zastąpił wyjście do knajpy lub zamówienie jedzenia do domu. W tym celu nie musicie umieć gotować. Wystarczy Wam umiejętność przygotowania konkretnych dwóch czy trzech potraw! Oto mój algorytm na uniezależnienie się od (drogich) posiłków z restauracji.

1. Po pierwsze przeprowadźcie wywiad sami ze sobą i zastanówcie się co najczęściej zamawiacie. Pizza? Frytki? Hamburgery? Curry? Chińszczyznę? A może lubicie makarony? Zróbcie listę najczęściej zamawianych dań, zaczynając od najbardziej popularnych.

2. Znajdźcie na sieci (kto dziś używa książek kucharskich, prawda?) przepis na danie, które najczęściej zamawiacie. Przetestujcie go raz czy dwa. Przepiszcie przepis na kartkę i powieście ją na lodówce. W razie potrzeby dopisujcie modyfikacje, które wprowadzacie do przepisu. Niech zacznie wychodzić taki, jak lubicie.

3. Zainwestujcie w dobrej jakości składniki i róbcie swoje ulubione danie ilekroć będziecie mieć na nie ochotę. Nawet z drogimi składnikami będzie ono tańsze niż w restauracji, a za każdym razem, kiedy będziecie je robić będzie to szybsze i łatwiejsze.

4. Kiedy pierwsze danie opanujecie, weźcie pod lupę kolejne. I tak ile razy chcecie!

Stosując te zasady bardzo szybko nauczycie się kilku ulubionych przepisów, a dużą część z nich da się przygotować szybciej niż trwa dowóz jedzenia. Oczywiście - przy dowozie jest mniej przygotować, zamiast stać w kuchni można bezmyślnie spędzić czas przed ekranem no i nie trzeba myć garów, ale policzcie jak bardzo się to opłaca! Prawda wyjdzie w finansach. Ja jestem po tym etapie i mówię - opłaca się!

Potrafię zrobić niezłe spaghetti. Nie trwa to długo, chociaż trzeba przynajmniej przez pół godziny stać w kuchni (siekanie cebuli i przesmażanie mięsa trwa najdłużej). Gotuję jednak wielki gar sosu, który starcza mojej rodzinie na 2-3 dni, a naprawdę lubimy jeść.

Kiedy uczyliśmy się przyrządzić pizzę (taką domową, nie z ciasta, które rośnie przez dobę), trwało to dłużej, ale obecnie, w domowym piekarniku bez żadnych wodotrysków jesteśmy w stanie zrobić pizzę w czasie podobnym do czasu dostawy (czas dostawy w naszej okolicy wydłużył się do prawie godziny).

Odkąd zaczęliśmy robić w domu curry i chińszczyznę, zainwestowaliśmy w naprawdę dobry ryż. Jest 2-3 razy droższy niż ten zwykły, sklepowy, a mimo to gotowanie tych potraw wychodzi nas o wiele taniej niż zamawianie ich z dowozem.

Zakup airfryera także uprościł sprawę oraz sprawił, że zwykłe mrożone frytki nie są już suche, smakują jak prosto z oleju, ale nie potrzebują głębokiego tłuszczu. Świetnie sprawdza się także przy smażeniu kurczaka - czy to w panierce, czy nie (wychodzi jak z rożna). Jeśli ktoś jest zainteresowany dokładnie tym modelem airfryera, który posiadamy, to można go kupić tutaj.

Zaczęliśmy kolekcjonować książki kucharskie, bo skoro tak łatwo przychodzi nam przygotowanie ulubionych dań, to zaczęliśmy się zastanawiać czego nigdy nie jedliśmy oraz czego nie ma w dostawie w naszej okolicy (a nawet w naszym kraju). Odkrywamy kuchnię, której nie znaliśmy.

Zamawianie jedzenia przestało być nam potrzebne! Jeśli chcesz nauczyć się przydatnej umiejętności, nie ucz się języka obcego - naucz się gotować. Inwestowanie w siebie warto zacząć od umiejętności, która zaprocentuje właśnie dla mnie (a nie na przykład dla pracodawcy).

Linki, za które płacą!

Jakis czas temu wrzuciłem tutaj banerek (obecnie jest po lewej na górze, ale jak długo tam będzie - nie wiem), który prowadzi do programu lojalnościowego Allegro, który testuję od jakiegoś czasu. Allegro miało już kiedyś program lojalnościowy (dość kiepski, moim zdaniem), ale ten, przynajmniej na razie, wydaje się być sensowny. Chodzi o to, że można dzięki niemu polecać oferty na Allegro, a kiedy ktoś z nich skorzysta, dostaje się punkty, które później można wymienić na kupony na zakupy. Ilość zdobytych punktów zależy od ceny przedmiotu, a także od tego, czy ktoś kupił wskazaną rzecz, coś innego w tej kategorii, czy też cos w kategorii ogólnej. Najważniejsze jednak, że faktycznie da się dość łatwo uzbierać punkty na zniżkę 10 czy 20 złotych!

Polecać można poprzez stronę internetową, ale równie dobrze można podsyłać linki znajomym, jeśli uważasz, że coś ich zainteresuje. Myślę, że to świetny sposób na przekazanie znajomym, którzy nie mają pomysłu, listy prezentów urodzinowych. Co ciekawe, co jakiś czas organizowane są różne akcje i ankiety, dzięki którym można złapać kilka dodatkowych punktów.

Zapisać do programu można się pod tym linkiem i szczerze zachęcam, bo ja już parę kuponów odebrałem i użyłem w czasie zakupów.